Jan Mankes - Annie, lezend aan tafel met lamplicht, 1917-1918

Jan Mankes (1889-1920)

Annie, lezend aan tafel met lamplicht

Rechtsonder gesigneerd

1917-1918

Olieverf op doek

38,5 x 29 cm

Provenance: 

Uit de nalatenschap van Jan Mankes via zijn zoon Beint Mankes; Veilinghuis Mak van Waay 1975; Privécollectie Blaricum.

Literatuur:

Jelle Bouwhuis en Han Steenbruggen (red.), Jan Mankes, mooie dingen zijn zoo eenvoudig, tent cat. Museum Arnhem & Museum Belvedere [2025], p. 178. Oeuvrelijst 25-375.

Informatie:

Jan Mankes geldt als een van de meest fijnzinnige kunstenaars uit de Nederlandse kunstgeschiedenis. Zijn verstilde blik op landschap, dier en stilleven leverde hem niet voor niets de bijnaam ‘Hollands meest verstilde schilder’ op. Vanuit zijn rustige leefomgeving observeerde hij de natuur met een bijna monastieke aandacht: elke vogel, iedere bloem en elk spel van licht werd door hem teruggebracht tot een intieme, geconcentreerde essentie.

Jan Mankes' oeuvre is klein, maar uitzonderlijk coherent. Het is een wereld van stilte, detail en poëtische helderheid die tot op de dag van vandaag diep raakt. Dat blijkt ook uit de recente aandacht in Museum Belvédère en Museum Arnhem, waar zijn werk opnieuw in volle glans werd getoond. Met zeer dunne penseelstreken en subtiele, vaak heldere kleuraccenten, vangt hij dieren in hun natuurlijke omgeving, bloemen op het kantelpunt van bloei naar verval of zijn dierbaren, zoals zijn vrouw Annie Mankes Zernike. Die ingetogen melancholie, het besef van kwetsbaarheid en vergankelijkheid, loopt als een stille onderstroom door zijn werk.

Ondanks Jan Mankes' vroege overlijden op slechts dertigjarige leeftijd leeft zijn reputatie voort. Mankes’ tekeningen, prenten en schilderijen worden zelden op de markt aangeboden en worden gekoesterd door musea als het Rijksmuseum, Museum Belvédère, Museum MORE, Museum Arnhem en Museum Møhlmann. Zijn oeuvre blijft een ankerpunt voor iedereen die zoekt naar rust, aandacht en puurheid in kunst.