Carel de Nerée tot Babberich - Rokoko vazen

Carel de Nerée tot Babberich (1880–1909) Rokoko vazen (Stollwerck 5)

1904

Oost-Indische inkt met pen en penseel op papier

33,5 x 25 cm

Herkomst:

Atelierveiling De Nerée, Mak, Amsterdam, 1933; Albert Stheeman; Piccadilly Gallery/Karel Citroen; collectie Meentwijck.

Literatuur:

Afgebeeld in het boek Sander Bink, Verfijnde Lijnen: Carel de Nerée tot Babberich, 1880–1909, Wbooks (2025), nr. 169.

Tentoonstellingen:

Piccadilly Gallery, Londen, 1966; München, 1970; Singer Museum, Laren, 1974–75; Couperus Museum, Den Haag, 2014–15.

Informatie:

Rond 1904 schreef de Duitse chocoladegigant Henkel & Stollwerck internationale ontwerpwedstrijden uit om modern artistiek talent aan zich te binden. Carel de Nerée besloot deel te nemen en vervaardigde een reeks ontwerpen die vandaag tot de meest bijzondere voorbeelden van zijn toegepaste kunst behoren.

De kunstenaar hield zich regelmatig bezig met ontwerpen voor vazen, spiegels, affiches en decoratieve objecten, maar vrijwel al deze werken zijn verloren gegaan. De overgeleverde Stollwerck-ontwerpen vormen daarom een zeldzaam inkijkje in een minder bekende kant van zijn kunstenaarschap.

Hoewel het werk in eerste instantie een gebruiksvoorwerp lijkt te ontwerpen, verandert De Nerée de opdracht al snel in iets volstrekt eigens. De sierlijke rococovormen worden gevuld met symboliek, sensualiteit en dubbelzinnigheid. De grens tussen decoratie en erotiek vervaagt volledig. Zoals Joyce Roodnat later schreef:

“Zijn inkttekeningen, soms opgewerkt met koperverf, doen denken aan het werk van Britse Art Nouveau-kunstenaar Aubrey Beardsley. Maar wufter, ziekelijker. Hartverwringend. Dat woord bestaat niet maar dringt zich hierop, helemaal Couperus. En die ene tekening spant de kroon. Het is een ontwerp voor een slanke vaas, op basis van langgerekte vrouwen met brede lekkende borsten. Ik zie hunkering. Dit is een rorschachtest waarin alleen de hypocriet geen vagina herkent. En de onwetende ook niet. Die kan hier dan lekker ongestoord naar kijken.”

Carel de Nerée tot Babberich (1880–1909) behoort tot de meest intrigerende Nederlandse symbolisten van zijn tijd. Literair onderlegd, charismatisch en beweeglijk binnen de Haagse society, ontwikkelde hij een beeldtaal die sterk beïnvloed is door Aubrey Beardsley: grafisch verfijnd, gothic van sfeer en doordrenkt met een subtiele decadentie.